به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حسن رحیمپور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در سلسله نشستهای تفسیر قرآن کریم با «عنوان قرآن برای امروز» و در تفسیر سوره ممتحنه که در مسجد و حسینیه الزهرا(س) خیابان سناباد مشهد برگزار شد، با تبیین جایگاه حفاظت اطلاعات در اندیشه اسلامی، بر ضرورت هوشیاری در برابر نفوذ و عملیات اطلاعاتی دشمن تأکید کرد و گفت: سیره پیامبر اکرم(ص) در آستانه فتح مکه، الگویی کامل از مدیریت امنیتی، صیانت از اطلاعات و مقابله با جاسوسی است.
نفوذ؛ برنامهای بلندمدت برای شناسایی نقاط ضعف
وی با اشاره به شیوههای نفوذ سرویسهای اطلاعاتی دشمن اظهار داشت: دستگاههای اطلاعاتی بیگانه سالها برای شناسایی افراد، مسئولان و مراکز اثرگذار برنامهریزی میکنند و با بررسی ویژگیهای شخصیتی، نقاط قوت و ضعف، ارتباطات خانوادگی و اجتماعی و موقعیتهای مختلف، زمینه بهرهبرداری اطلاعاتی را فراهم میسازند.
رحیمپور ازغدی افزود: دشمن تنها به جمعآوری اطلاعات اکتفا نمیکند، بلکه با طراحی شبکههای ارتباطی و استفاده از افراد واسطه تلاش میکند به مراکز تصمیمسازی و تصمیمگیری نفوذ کرده و اطلاعات مورد نیاز خود را بهتدریج به دست آورد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به بخشی از حوادث صدر اسلام گفت: مشرکان برای دستیابی به اخبار مسلمانان از ابزارهای مختلف، از جمله روابط خانوادگی و عاطفی استفاده میکردند. آنان با واسطه قرار دادن برخی افراد، تلاش داشتند از طریق نامهنگاری میان زن و شوهر یا بستگان، اطلاعات داخلی جامعه اسلامی و برنامههای پیامبر اکرم(ص) را به دست آورند.
وی تصریح کرد: این ارتباطها در ابتدا کاملاً عادی و خانوادگی جلوه داده میشد، اما بهتدریج به درخواست اطلاعات درباره وضعیت مسلمانان، برنامههای نظامی و تحرکات پیامبر(ص) منتهی میشد و همین مسئله نشان میدهد که نفوذ، فرآیندی تدریجی و حسابشده است.
رحیمپور ازغدی با اشاره به شرایط حساس پیش از فتح مکه اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) برای حفظ اصل غافلگیری، تدابیر امنیتی دقیقی اتخاذ کردند و هرگونه ارتباط و نامهنگاری با مکه را ممنوع اعلام نمودند تا خبر حرکت سپاه اسلام به دشمن منتقل نشود.
وی ادامه داد: پیامبر(ص) مسیر میان مدینه و مکه را بهدقت زیر نظر داشتند، رفتوآمدها را کنترل میکردند و مراقب بودند هیچ خبری از آمادگی سپاه اسلام به مشرکان نرسد؛ زیرا افشای اطلاعات میتوانست اصل عملیات را با خطر جدی مواجه کند.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: بر اساس روایات، پس از اطلاع پیامبر اکرم(ص) از انتقال یک نامه محرمانه، حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)، زبیر و مقداد مأمور شدند تا حامل نامه را شناسایی و متوقف کنند و با سرعت عمل، از خروج اطلاعات محرمانه جلوگیری شود.
وی افزود: مأموران پس از یافتن آن زن، در بازرسی اولیه به نتیجهای نرسیدند، اما امیرالمؤمنین(ع) با اطمینان از صحت گزارش، بر ادامه بازرسی تأکید کردند تا سرانجام نامهای که به شکلی ماهرانه مخفی شده بود، کشف و به محضر پیامبر اکرم(ص) تحویل داده شد.
رحیمپور ازغدی با بیان اینکه این حادثه نمونهای روشن از اهمیت حفاظت اطلاعات در حکومت اسلامی است، گفت: پیامبر اکرم(ص) با مدیریت دقیق اطلاعات، مانع افشای اسرار عملیاتی شدند و همین تدبیر، زمینه فتح مکه با کمترین میزان درگیری و خونریزی را فراهم ساخت.
انگیزههای شخصی، زمینهساز نفوذ دشمن
رحیمپور ازغدی با اشاره به سرنوشت فردی که اقدام به ارسال نامه محرمانه برای مشرکان کرده بود، اظهار داشت: پیامبر اکرم(ص) پس از کشف این اقدام، انگیزه وی را جویا شدند و روشن شد که این فرد نه از سر اعتقاد به دشمن، بلکه به دلیل نگرانی از وضعیت خانواده و بستگان خود در مکه دست به چنین اقدامی زده است.
وی افزود: این ماجرا نشان میدهد که گاهی ضعفهای فردی، وابستگیهای خانوادگی، مشکلات اقتصادی یا نگرانیهای شخصی میتواند زمینه سوءاستفاده دشمن را فراهم کند و افراد را، حتی بدون قصد خیانت، در مسیر تأمین منافع دشمن قرار دهد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه سرویسهای اطلاعاتی تنها از عوامل رسمی استفاده نمیکنند، تصریح کرد: دشمن از ظرفیت چهرههای شناختهشده، افراد دارای نفوذ اجتماعی و کسانی که در افکار عمومی اثرگذار هستند نیز برای انتقال پیام، فضاسازی و جمعآوری اطلاعات بهره میگیرد و این شیوه از گذشته تاکنون استمرار داشته است.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از افرادی که وارد این مسیر میشوند، در آغاز تصور میکنند فعالیت آنان صرفاً شخصی یا غیرسیاسی است، اما به تدریج در شبکهای قرار میگیرند که نتیجه آن خدمت به اهداف دشمن خواهد بود.
ضرورت بصیرت در تشخیص مسیر نفوذ
رحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه نفوذ همیشه با شعارهای آشکار آغاز نمیشود، گفت: دشمن معمولاً از مسیرهای نرم، روابط عاطفی، ارتباطات اجتماعی، مشکلات معیشتی و نقاط ضعف افراد وارد میشود و به همین دلیل، شناخت این شیوهها برای مسئولان و آحاد جامعه ضروری است.
وی افزود: تجربه صدر اسلام نشان میدهد که حفاظت از اطلاعات، هوشیاری در برابر ارتباطات مشکوک و توجه به هشدارهای امنیتی، از ارکان حفظ جامعه اسلامی است و هرگونه غفلت در این زمینه میتواند خسارتهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.
سیره نبوی؛ الگوی مدیریت امنیتی جامعه اسلامی
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مدیریت پیامبر اکرم(ص) در جریان فتح مکه اظهار داشت: تدبیر، رازداری، اشراف اطلاعاتی، اقدام بهموقع و برخورد قاطع با عوامل نفوذ، از مهمترین ویژگیهای سیره نبوی در مدیریت جامعه اسلامی است.
وی تأکید کرد: مطالعه این بخش از تاریخ اسلام نشان میدهد که قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم(ص)، در کنار مباحث اخلاقی و اعتقادی، اصول مهمی درباره امنیت، مقابله با نفوذ، صیانت از اطلاعات و حفظ منافع امت اسلامی ارائه کردهاند که در همه دورانها قابل استفاده است.
رحیمپور ازغدی در ادامه با تفسیر آیات آغازین سوره ممتحنه، اظهار داشت: خداوند در این سوره، مؤمنان را از برقراری رابطه مبتنی بر مودت و اعتماد با دشمنانی که با دین، استقلال و عزت جامعه اسلامی دشمنی میکنند، برحذر داشته و این هشدار، اصلی همیشگی در مناسبات سیاسی و اجتماعی مسلمانان است.
وی افزود: مخاطب این آیات کسانی هستند که ایمان را آگاهانه برگزیدهاند و بر همین اساس، وظیفه دارند در رفتار، مواضع و روابط خود، مرزبندی روشنی با جبهه دشمن داشته باشند و اجازه ندهند محبت، اعتماد یا همراهی با دشمن، به تضعیف جامعه اسلامی بینجامد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه دشمنی جریان استکبار با افراد یا دولتها محدود نمیشود، تصریح کرد: قرآن کریم ریشه این تقابل را مخالفت با حقیقت، توحید و استقلال جامعه مؤمنان میداند و تأکید میکند که دشمنان، هرگاه فرصت پیدا کنند، برای تضعیف ایمان، اقتدار و هویت امت اسلامی اقدام خواهند کرد.
وی خاطرنشان کرد: نباید اختلافات سیاسی یا تغییر اشخاص، موجب غفلت از ماهیت این تقابل شود؛ زیرا دشمنی با جبهه حق، ریشهای اعتقادی دارد و در قالبهای مختلف خود را نشان میدهد.
مراقبت از ادبیات و مواضع در جنگ روایتها
رحیمپور ازغدی با اشاره به اهمیت جنگ شناختی و رسانهای گفت: در شرایط تقابل، حتی نوع بیان، ادبیات و مواضع افراد نیز اهمیت دارد و نباید به گونهای سخن گفت که پیام ضعف، تردید یا امیدواری برای دشمن ارسال شود.
وی افزود: قرآن کریم مؤمنان را به صراحت، استقامت و پرهیز از هرگونه رفتار یا گفتاری که موجب تقویت جبهه دشمن شود، فرا میخواند و این دستور، تنها به میدان نبرد نظامی محدود نیست، بلکه عرصه رسانه، فرهنگ و سیاست را نیز دربرمیگیرد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه جهاد در منطق قرآن بر محور رضای الهی است، اظهار داشت: مؤمنان باید همه اقدامات خود را برای خدا و در مسیر تحقق حق انجام دهند، نه بر اساس منافع شخصی، ملاحظات جناحی یا محاسبات زودگذر.
وی تأکید کرد: قرآن کریم یادآور میشود که خداوند از آشکار و پنهان انسانها آگاه است و هیچ نیت، رفتار یا ارتباطی از علم الهی پنهان نمیماند؛ از اینرو، صداقت، اخلاص و پایبندی به حق، مهمترین سرمایه جامعه مؤمنان در برابر توطئههای دشمن است.
رحیمپور ازغدی در پایان با اشاره به ماجرای فتح مکه گفت: تدبیر اطلاعاتی پیامبر اکرم(ص)، حفظ محرمانگی عملیات و مقابله بهموقع با نفوذ، زمینه فتح مکه با کمترین هزینه و خونریزی را فراهم کرد و این تجربه تاریخی، همچنان یکی از درسهای ماندگار قرآن و سیره نبوی برای جوامع اسلامی به شمار میرود.
انتهای پیام/











نظر شما